Podczas ciąży kobieta jest jedynym źródłem składników odżywczych dla dziecka. Każdy składnik potrzebny dla płodu musi być dostarczony przez przyszła mamę. Tylko Ona może zapewnić mu odpowiedni rozwój. Dlatego tak istotne jest jak się odżywia pod czas tych 9 miesięcy.
Stare powiedzenie, że przyszła mama powinna jeść za dwoje jest w pewnym sensie prawdą. Nie musi jednak jeść dwa razy więcej, ale to co je, jest dwa razy bardziej ważniejsze.
Niemal wszystkie przyszłe matki miewają różne pokarmowe „zachcianki”. Nie są one do końca zrozumiałe i nie wiadomo czym są spowodowane. Czasami organizm domaga się tego co jest mu potrzebne, a w innych wypadkach jest to związane z psychiką. Zachowując umiar w jedzeniu, można poddać się tym kulinarnym fanaberiom. Nie zapominając jednak, że wszystko co jemy ma wpływ na płód.
Kobieta w ciąży nie powinna przytyć więcej niż 15 - 20% w stosunku do swojej wagi wyjściowej. Przyjmowane dodatkowych 300 kalorii dziennie i to tylko w drugim i trzecim trymestrze, zaspokoi potrzeby płodu i pozwoli uniknąć zbędnych kilogramów.
Do odpowiedniego rozwoju kości, tkanek i organów płodu jest niezbędny kwas foliowy, należący do witamin z grupy B. Bogate źródła to przede wszystkim: otręby pszenne, brokuły, kalafior, brukselka, groch, szpinak, bób, papryka, sałata, banan, jaja. Brak kwasu foliowego może spowodować powikłania w przebiegu ciąży oraz wady układu nerwowego dziecka.
Oprócz kwasu foliowego istotne znaczenie mają minerały i witaminy, a w szczególności:
- żelazo: żółtka jaj, wątróbka, mięso, ciemne pieczywo, nasiona roślin strączkowych
- wapń: produkty mleczne, warzywa liściaste, orzechy, owoce
- cynk: ryby, ostrygi, jaja, ziarna zbóż, warzywa
- witamina E: zboża, orzechy, awokado, oleje roślinne
- witamina C: kalafior, kapusta, kiszone ogórki, nać pietruszki, pomidory, jagody, owoce cytrusowe
- witamina D: tran, wątróbka, żółtka jaj, produkty mleczne, ryby
- beta-karoten: wątróbka, jajka, masło, warzywa, owoce.
Pamiętać trzeba jednak, ze nadmiar m.in. witamin A i D może okazać się niebezpieczny. Dlatego bardzo ważne jest żeby wszelkie suplementy witaminowe nie były brane na własna rękę, a po konsultacji z lekarzem. Dotyczy to także innych leków choćby od bólu głowy.
Jadłospis kobiet w ciąży przede wszystkim powinien być bogaty w białko, w szczególności w drugiej połowie jej etapu. Spożywanie, np. serów, mięsa, wędlin, ryb i wypijanie każdego dnia pół litra mleka, zaspokoi zapotrzebowanie na ten składnik. Na tłuszcze, a w szczególności tłuszcze zwierzęce, cukry i słodycze, powinno się uważać. Te ostanie z powodzeniem można zastąpić owocami i warzywami choćby dodając je do każdego posiłku.
Na okres ciąży powinno się zaprzestać spożywania słodziku i zawierających go produktów. Białe pieczywo powinno być wyeliminowane na koszt ciemnego.
Pod czas ciąży bardzo istotna jest też ilość wypijanych płynów: 6 - 8 szklanek wody, soku lub mleka w ciągu doby.
Dzienne porcje jedzenia warto dzielić na trzy główne (śniadanie, obiad i kolacje) i dwa mniejsze dodatkowe (drugie śniadanie i podwieczorek).
W znacznym stopniu (a nawet całkowicie) należy ograniczyć picie kawy i alkoholu. Poza tym, bezwzględnie kobiety w ciąży nie powinny palić papierosów, a nawet przebywać w zadymionych pomieszczeniach.
Niezwykle ważny w tym okresie jest także ruch. Aktywne życie ma wpływ na dobre samopoczucie i pozwoli zachować dobrą formę. Pływanie, jazda na rowerze, jogging, spacery - są to sporty bezpieczne dla kobiet w ciąży. Nie powinno się wykonywać ćwiczeń, które znacznie podnoszą liczbę uderzeń serca na minutę, a także jazdy konnej, narciarstwa, nurkowania, wszelkich sportów, które wymagają gwałtownych skrętów ciała, jak tenis czy koszykówka.
Ciąża u niektórych pań wywołuje strach przed nadmiernym przytyciem i zdarzają się przypadki głodzenia siebie i dziecka, dlatego pamiętać trzeba, że we wszystkim obowiązuje umiar. Trzeba go zachować nie tylko podczas ciąży, ale także przed i po.
dr Joanna Wrzosek