Wersja do druku   Strona główna

W dobie lansowania ideału szczupłej sylwetki nadwaga i otyłość są często rozumiane wyłącznie jako problem estetyczny lub ewentualnie przyczyna problemów natury psychologicznej. Tymczasem otyłość stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia i jest przyczyną zwiększonej umieralności.

Obecnie otyłość jest uznawana za jeden z najważniejszych problemów publicznej opieki zdrowotnej.

WHO uznało otyłość za chorobę, zwiększającą częstość występowania cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych oraz przede wszystkim prowadzącą do zwiększonej liczby przedwczesnych zgonów

Obciążenie dodatkowymi kilogramami przyczynia się powstania zmian zwyrodnieniowych stawów kręgosłupa i kończyn dolnych, co ogranicza sprawność ruchową i powoduje dalsze przybieranie na wadze.

U otyłych kobiet częściej występują zaburzenia hormonalne i powikłania ciąży. Również kamica żółciowa i niektóre nowotwory ( rak piersi, trzonu macicy, gruczołu krokowego ) występują częściej u osób otyłych. Wiadomo, że osoby otyłe żyją krócej a ich jakość życia jest na ogół gorsza niż osób o prawidłowej wadze.

Otyłość można też rozważać w kontekście uzależnień, wewnętrznego przymusu jedzenia, innymi słowy utraty kontroli nad jedzeniem.

Otyłość negatywnie wpływa na życie, sprawia że osoba otyła stroni od kontaktu z ludźmi, boi się ich odrzucenia, często nienawidzi siebie, czuje się gorsza. „Grubas” broni się przed społecznym napiętnowaniem zwykle wycofując się z aktywnego życia towarzyskiego, bywa że zawodowego. Często za pozorną pogodnością i jowialnością kryje się smutek i upokorzenie.

Zdarza się, że osoba otyła reaguje agresją, stając się apodyktyczną, po to tylko by nikt nie dostrzegł jej słabości.

Z drugiej strony, paradoksalnie, bardzo trudno jest pozbyć się nadwagi jeśli jest ona wynikiem wieloletniego procesu. Otyłość może stać się sposobem na życie, samo jedzenie zaś może być pocieszeniem, sposobem na odreagowanie złości, smutku, czy też sposobem na nudę.

Ryzyko wystąpienia schorzeń związanych z otyłością w dużej mierze zależy nie tylko od stopnia otyłości, ale od rozmieszczenia tkanki tłuszczowej.

Zagrożeniem dla zdrowia jest umiejscowienie tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej ? otyłość typu jabłka. Zwiększa ona zagrożenie nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą t.II oraz miażdżycą. Tym typem otyłości bardziej zagrożeni są mężczyźni oraz kobiety w wieku pomenopauzalnym.

Bardzo prostym miernikiem zagrożeń zdrowotnych związanych z otyłością jest obwód pasa.

U kobiet ryzyko wystąpienia schorzeń towarzyszących otyłości wzrasta jeśli obwód talii przekracza 80 cm, natomiast bezwzględnie panie powinny rozpocząć leczenie jeśli przekroczą 88 cm. Natomiast u mężczyzn ryzyko zachorowalności wzrasta, gdy obwód pasa przekracza 94 cm. Przekroczenie 102 cm powinno alarmować otyłych panów o konieczności rozpoczęcia leczenia.

Z drugiej strony nawet niewielka utrata masy ciała rzędu 5-10% wyjściowej masy ciała może przynieść istotne korzyści zdrowotne.

Okazuje się, że wcale nie jest konieczne dążenie do uzyskania idealnej masy ciała i sylwetki. U osób z wiele lat trwającą otyłością może być to niemożliwe i szkodliwe z punktu widzenia motywacji pacjenta do odchudzania.

Bardziej istotna wydaje się być utrata mniejszej liczby kilogramów, ale za to utrzymanie obniżonej masy ciała w dłuższym okresie.

Szczególną uwagę należy zwrócić na leczenie i zapobieganie otyłości u dzieci, ponieważ rozwój otyłości w dzieciństwie i okresie dojrzewania jest związany ze zwiększoną ilością adipocytów tj. komórek tłuszczowych. Jest to o tyle istotne, że chudnięcie wiąże się tylko ze zmniejszeniem wypełnienia adipocytów tłuszczem, z pozostawieniem ich zwiększonej liczby.

Zwiększona liczba komórek tłuszczowych jest odpowiedzialna za tzw. efekt jo-jo, w wyniku którego po odchudzaniu dochodzi szybko do powrotu do poprzedniej wagi . Trudno jest więc schudnąć osobom, które stały się otyłe w dzieciństwie .

Jakie korzyści dla zdrowia przynosi nawet niewielka utrata zbędnych kilogramów?

Nawet utrata 5-10 kg w ciągu roku może spowodować obniżenie śmiertelności o 25%.

dr Krzysztof Warot

  Początek strony   Wersja do druku   Strona główna