Piersi - atrybut płci i urody, a także narząd podatny na choroby. Co druga kobieta w Polsce ma jakieś nieprawidłowości piersi i problemy z tym narządem. Pierwszym jest już we wczesnym okresie życia kobiety ich wielkość i kształt. Sama mądra natura tworzy piękne i zdrowe piersi, a jednak już pewna liczba młodych dziewcząt wymaga pomocy lekarskiej, np. zaleceń dotyczących odżywiania, gimnastyki, masażu, zabiegów kosmetycznych.

Prawidłowe piersi nie powinny być ani małe, ani też nazbyt duże. Ingerować należy już w momencie ich kształtowania się, w niektórych przypadkach niezbędne bywa leczenie hormonalne.

Badania profilaktyczne wykonane w Warszawie wykazały u ponad 60% kobiet w wieku 20-60 lat nieprawidłowości w piersiach. Były to zmiany, które można pogrupować następująco:

  • wrodzone defekty piersi,
  • zmiany na skórze (znamiona, brodawki, naczyniaki, itp.),
  • zmiany brodawki sutkowej,
  • stany zapalne,
  • łagodne zmiany miąższu piersi (mastopatia, duże torbiele, włókniaki, tłuszczaki),
  • nowotwory złośliwe.

Tak więc zmiany w piersiach stwierdzane są częściej niż u co drugiej dorosłej kobiety, natomiast nowotwór złośliwy (rak) jest rzadką chorobą piersi. Każdego roku stwierdzamy 5 zachorowań na 10.000 kobiet. Należy pamiętać jednak, że wraz z wiekiem liczba zachorowań na raka piersi szybko wzrasta, np. w grupie wiekowej 55 lat stwierdza się jedno zachorowanie na 1.000 kobiet.

Rak jest najpoważniejszą chorobą piersi. Szansa wyleczenia zależy od wczesnego jej wykrycia; w najwcześniejszym stadium rak jest całkowicie wyleczalny - możliwa jest operacja polegająca na wycięciu jedynie części piersi, a więc zachowaniu tego, tak ważnego atrybutu kobiecej urody.

Co należy robić, aby wykryć raka w tym najkorzystniejszym rokowniczo momencie?

  • od 20 roku życia wykonywać samobadanie piersi co miesiąc; tydzień po miesiączce,
  • od 30 roku życia domagać się badania piersi przez lekarza, raz w roku,
  • w wieku 35-39 lat wykonać przynajmniej jedną mammografię,
  • w wieku 40-49 lat wykonać mammografię co dwa lata,
  • w wieku 50-60 lat wykonać mammografię co roku, a po 60 roku życia - według wskazówek lekarza.

Jeśli u krewnych kobiety występowały nowotwory, zwłaszcza piersi, mammografia może być zalecana częściej.

Mammografia jest obecnie najlepszą metodą wykrywającą tę groźną chorobę. Metody takie jak ultrasonografia są bardzo pomocne, a niektóre nowoczesne metody działania przy pomocy rezonansu magnetycznego (MR) czy lasera budzą nadzieję na jeszcze większą skuteczność niż mammografia.

Przy takiej samej liczbie zachorowań na raka piersi (10.000 kobiet) w Polsce
i w Holandii, z powodu raka piersi w Polsce umiera ok. 5.000 kobiet, a w Holandii tylko 3.000. Te 2.000 kobiet rocznie ratuje powszechne stosowanie mammografii u kobiet od 50 roku życia w Holandii. Właściwe stosowanie mammografii może i w Polsce uratować 2.000 kobiet.

Pamiętajcie drogie Panie, że spośród ok. 20 milionów obecnie żyjących kobiet w Polsce zachoruje na raka piersi co najmniej 1.250.000 kobiet. Zróbmy więc coś, żeby uratować życie wielu z tysięcy kobiet. Bez dodatkowych odkryć, tylko przy pomocy mammografii można uratować życie 250.000 kobiet. Zróbcie Panie to dla siebie, aby używane hasło „Moje zdrowie w moich rękach” nie było pustym dźwiękiem. Ratujcie siebie, swoje matki, siostry, córki i przyjaciółki!

dr Zbigniew Wronkowski

Prof. Dr hab. n.med. Zbigniew Wronkowski jest specjalistą II° z onkologii, pracującym w Centrum Onkologii. Jako pierwszy w Polsce wprowadził w 1976 r. badanie przesiewowe raka piersi z zastosowaniem mammografii. Jest Prezesem Komitetu Zwalczania Raka, stworzył program nazwany „Przepustką do XXI wieku”.